Portekiz’de barınma hakkı mücadelesi çadır eylemleriyle yeni bir boyut kazandı

Portekiz’in bazı bölgelerinde şiddetli etkili olan Charles; ünlü fırtına, okul ve iş yerlerini kapatmaya zorladı; kendi gibi yürüyüş yapmak isteyenleri engelledi, ancak Lizbon’un Rossio Meydanı’nda barınma hakkı için mücadele eden eylemcilerin son bir geceyi bu çadırlarda kullanmasına kalkmadı. İnsanca yaşam hakkı için mücadele eden “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa) hareketi, fırtına nedeniyle sonunda çadırları çıkarma kararı aldı; fakat çeşitli etkinlik ve düzenlenen direniş süreç devam ediyor. Web Zirvesi ile olarak Çadır Zirvesi düzenleniyor; zirvenin resmi simgesi de kamu alanı temsil ediyor. Tepkiler bu zıtlığa yükleniyor: Lizbon aynı zamanda saray gibi turizm merkezleri olarak diğer yandan özellikle genç neslinin gelirleri kirasını karşılamıyor.

Barınma temel bir hak mı, değil mi?

Temel ihtiyaçlar suyuna erişim, sağlık ve eğitim hizmetleri birer toplumsal hak mıdır? Peki, insanlık onuruna uygun yaşanabilecek bir evin kirasını ödeyebilecek gelire sahip olmak bir hak sayılmalı mı? Lizbon’da haftalarca devam eden çadır eylemi, bu soruyu Avrupa’nın başkentinde yeniden sahneye taşıdı. Söz konusu yalnızca bir tane konut krizi olmaktan öte; konut öncelikli bir|en) hakkı olarak sağlamak için yapılan kapsamlı savaş.

Avrupa’da barınma krizine karşı ortak tepki

Protestolar; Komşu ülkelerde düzenlenen benzer etkinlikler ile birlikte, Fransa’daki ve Almanya’da hükümetlerin ekonomi politikalarına gösterilen karşılıklar da büyüyor. Yükselen barınma enflasyonu tüm Avrupa’da bir çeşit çaresizlik hissediliyor. 10 Ekim’de özellikle başlatılan konut hakları protestoları başkente yayılırken; Rossio Meydanı’nda ve Porto'daki Praça D. João I’de barınma alanları kuruldu. Protestocular, kira ödeyenlerin tahliyesini kolaylaştıran yasa geri istiyor. mevcut kira fiyatları yasası, merkez sağ hükümetin krizi daha derinleştirecek. Genç nüfus özellikle çok etkilendi ve son beş yılda konut ücretleri ülke geneli yüzde 169 artmış durumda. Porto yüzde 180 ve başkent ise yüz seksen altı. Ulusal bankaya ait bilgiye ülke geniş alanda üç yüz bin eksikliği bulunuyor. 2011’de ülkenin mali krizi döneminde yardım sağlayan Avrupa Kurumu, ECB ve IMF; kamu harcamalarına kısıtlama uyguladı. Bu nedeniyle yapılaşma büyük ölçüde özel sektöre devredildi. Yüksek turist akışının ev bedeli artmasında büyük rolü olduğu. Sağ merkez sağ politikaları yapılan gösterileri baskı ve müdahale yöntemleriyle yoğunca karşılık. 25 Ekim’de güvenlik kuvvetleri çadır kamplarını kaldırdı; gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. 1 Kasım’da yeni müdahale gerçekleşti. Bu slogan da oldukça çarpıcı: “Ödemek yapamıyor musun? Çadırını getir”. Konut bulamamış insanlar, yaşanabilirlik krizini kınama etmek için meydanlarda geçici barınak döşediler; devlet ise o çadırları kaldırıyor. Protestocular çadırları sökse de toplumsal mücadele devam edecek çünkü polis müdahalesi barınma sorununu çözmeyecek.